Zadie Smith heeft een opiniestuk geschreven over Facebook. Het verscheen in de New York Review of Books, en in vertaling in het NRC Handelsblad. Een opiniestuk, en daarom – zoals het hoort – af en toe behoorlijk kort door de bocht. Samengevat stelt ze twee dingen: (1) Facebook is gebaseerd op het armzalige leven van oprichter Mark Zuckerberg, en kent daarom nauwelijks diepgang; (2) Van een op een database gebaseerd systeem valt per definitie weinig diepgang te verwachten.
Ik ben het met beide punten oneens, en zal uitleggen waarom. Het eerste punt onderbouwt ze vooral met de inrichting van Facebook: “Zaken die je leuk kunt vinden zijn films, muziek, boeken en televisieprogramma’s, geen architectuur, ideeën of planten.” Dit is niet waar. Facebook biedt voldoende mogelijkheden om binnen je profiel en daarbuiten aan te geven welke filosofen je het liefste leest of welke gebouwen je het liefste bezoekt. Ze noemt nog een aantal andere voorbeelden van zaken op Facebook die ze typisch Zuckerbergiaans vindt (‘porren is wat nerds doen bij meisjes’), maar het is allemaal een beetje vergezocht.
Haar tweede stelling is interessanter: een ‘sociaal netwerk’ is niet te vatten in een database, en als je dat toch probeert, doe je jezelf tekort. Ik ben het met haar eens dat je af en toe iets meemaakt wat niet op Facebook te zetten is. Soms zie je een prachtige zonsondergang die je fotografeert met je mobieltje en dan op Facebook zet. En dan is het ineens minder spectaculair. Net als de reacties van je vrienden (meestal nul).
Maar als je op een andere manier met Facebook omgaat, wordt het ineens een stuk leuker. Namelijk als je mensen laat weten wat je aan het doen bent, op een luchtige manier. Soms kom ik iemand tegen die ik een half jaar niet gezien heb, maar dan kan ik toch vragen: ‘Goh, hoe gaat de verbouwing?’ En sommige mensen die ik niet zo goed ken, schrijven de leukste dingen en belevenissen op Facebook.
‘Daar zit ik niet op te wachten,’ zou een reactie kunnen zijn die ik me goed kan voorstellen. Maar ik zit daar wel op te wachten. En ik geniet af en toe van de scherpe observaties van mijn Facebookvrienden. Ook al staan die opgeslagen in een eenvoudige database.
