Per saldo (column economiepagina), Trouw, 26 maart 2005
Het programma Freenet, ooit ontworpen om de vrijheid van meningsuiting te waarborgen, is verworden tot een instrument waarmee kinderporno en handleidingen voor terroristen verspreid worden. Kan dat de Freenet-gebruiker worden verweten?
Het kabinet wil internetproviders verplichten om alle webadressen die een gebruiker bezoekt, gedurende enkele jaren te bewaren. Internetproviders moeten gigantische kosten maken om aan deze eis te kunnen voldoen. Maar ondertussen gaan gebruikers van Freenet vrijuit. Freenet is een manier om straffeloos illegale bestanden uit te wisselen: muziekbestanden en films waar auteursrechten op rusten, kinderporno, handleidingen voor terroristen en fascistische lectuur.
Wie Freenet installeert stelt een deel van zijn harde schijf ter beschikking. Bestanden die je wil delen met andere gebruikers worden door het programma in brokken gehakt, versleuteld en ondergebracht bij veel verschillende gebruikers, op hun stukje harde schijf. Op het moment dat je iets zoekt, worden die brokken gedownload van al die verschillende gebruikers en aan elkaar geplakt op jouw computer. Gebruikers weten zelf niet wat de brokken zijn die op hun harde schijf staan.
De kans is groot dat daar illegaal materiaal tussen zit. Maar omdat het materiaal versleuteld is, kun je zelf niet vaststellen of je in overtreding bent of niet. Jij hebt die versleutelde brokken niet op je computer gezet: dat heeft Freenet gedaan. In de rechtszaal kun je dus altijd ter verdediging opvoeren: ik kon niet weten dat het versleutelde materiaal op mijn harde schijf illegaal was.
De achterliggende gedachte van Freenet -de privacy van internetgebruikers moet beschermd worden- is een mooie, bijvoorbeeld voor Chinese dissidenten die er ongehinderd materiaal mee verspreiden. En veel gebruikers vinden Freenet een prettig programma voor het binnenhalen van legale bestanden. Maar er zijn ook gebruikers met minder nobele motieven, die de geboden privacy misbruiken om illegale bestanden uit te wisselen.
Freenet geeft op zijn website (http://freenet.sourceforge.net) toe dat het gebruikt wordt, onder andere voor het verspreiden van kinderporno, maar meent dat de vrijheid van meningsuiting zwaarder weegt dan het misbruik. Het kabinet heeft al aangegeven die opvatting niet te delen. Mensen die hun harde schijf ter beschikking stellen van Freenet kunnen er gevoegelijk van uitgaan dat hier illegaal materiaal mee uitgewisseld wordt. Hoewel gebruikers zelf niet weten wat ze op hun harde schijf hebben staan, kan de politie wel nagaan vanaf welke computers het versleutelde, illegale materiaal wordt gehaald. De eigenaren van deze computers moeten vervolgd kunnen worden, ook al gebruiken ze Freenet zelf niet voor illegale praktijken.
Op dit artikel berust copyright! © 2005 Trouw
